السيد محمدمهدي بحر العلوم

55

رسالهء سير وسلوك ( تحفة الملوك ) ( فارسي )

ربّهم إلا رداء الكبرياء . [ 28 ] و كلام خاتم الأنبياء صلَّى اللَّه عليه و آله است : رأيت ربّى عزّ و جلّ ليس بينى و بينه حجاب إلا حجاب من ياقوتة بيضاء في روضة خضراء . هر دو از يك حجاب بيش نيست اگر چه در حجاب هم تفاوت باشد . و در اين بشارتى عظيم است مخلصين را كه به شرف جوار سيّد المرسلين مشرّفند و اين عالمى است فوق عالم ملائكهء مقرّبين چه ، حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله از جبرئيل پرسيد : هل رأيت الرّبّ ؟ قال : بينى و بينه سبعون حجابا من نور ، لو دنوت واحدا لا حترقت . [ 29 ]

--> [ 28 ] - مراد از « رداء كبرياء » همان مقام بزرگى و عظمت و تجرّد ذات است كه ما فوق هر اسم و رسم است . زيرا نهايت سير انسان فناء در اسم « احد » است ، و معلوم است كه « احد » اسم است . و اين همان نهايت تجرّد امكانى است كه سابقا اشاره شد . و مقام عاليتر از اين همان تجرّد محض و مطلق است ، حتّى خارج از افق امكان ، و حتّى خارج از تقيّد و تعلَّق آن به عين ثابت ، و بالاتر از اسم « احد » كه آن بعد از موت حاصل خواهد شد . و مراد از ياقوت بيضاء همان مقام احديّت است كه از هر ظهور و تجلَّى عاليتر ، و از هر اسمى نورانىتر ، و به اطلاق نزديكتر است . و مراد از « روضهء خضراء » مقام ذات احد است كه به ملاحظهء شئون وحدت در گلستان كثرت و سبزه زار عالم و احديّت است . و مراد از « ياقوت بيضاء » در روضهء خضراء همان نقطهء وحدتست ميان دو قوس احديّت و واحديّت كه عاليترين مقام است كه عين فناء در احديّت حائز مقام واحديّت است ، همانطور كه محيى الدين عربى در صلوات بر رسول خدا فرموده است : نقطة الوحدة بين قوسى الأحديّة و الواحديّة . [ 29 ] - كلام جبرئيل را به صورت لو دنوت انملة لاحترقت در « مرصاد العباد » ص 65 و ص 96 و ص 189 و ص 191 ، و در رسالهء « عشق و عقل » در ص 64 و ص 84 و ص 93 آورده است . و نيز در « عوارف المعارف » در هامش ص 228 از جلد چهارم « احياء العلوم » آورده است .